Zabieg operacyjny jest z perspektywy działania organizmu wydarzeniem ”silnie stresującym”. Wiąże się ze zmianą w jego funkcjonowaniu w związku z narkozą, metabolizowaniem przyjętych leków anestezjologicznych, a także z powstaniem rany pooperacyjnej. W zależności od charakteru operacji, proces powrotu do zdrowia może zająć kilka tygodni, a czasem dłużej. Pacjent po zabiegu chirurgicznym przez dłuższy czas może czuć się osłabiony i nie mieć sił do wykonywania codziennych czynności. Z tego powodu istotną kwestią jest podjęcie działań, które pomogą choremu w powrocie do sprawności.

Zalecenia po operacji

Spis treści:

  1. Zalecenia po zabiegu chirurgicznym
  2. Żywienie po operacji
  3. Wsparcie żywieniowe dla pacjentów po operacji

Zalecenia po zabiegu chirurgicznym

Chcąc umożliwić jak najszybsze odzyskanie sprawności przez chorego zaleca się wczesną rehabilitację ruchową. Odbywa się ona pod opieką fizjoterapeuty i często zaczyna się nawet w kilka godzin po operacji – np. od samodzielnego siadania chorego. Następnymi etapami jest wstawanie o własnych siłach oraz spacery wokół łóżkach. W kolejnych dniach zakres ruchów jest stopniowo zwiększany.

Należy odpowiednio pielęgnować ranę po zabiegu: zmieniać opatrunki zgodnie z zaleceniami lekarza i pielęgniarki. Ma to na celu zapobieganie zakażeniom, które mogłyby wpłynąć na proces gojenia rany.

W okresie gojenia ran pooperacyjnych należy nosić lekkie, przewiewne ubrania z naturalnych tkanin, aby uniknąć podrażnienia rany oraz zapobiec zakażeniom bateryjnym i grzybiczym.

Przez pierwsze 2 miesiące po przebytym zabiegu należy zastąpić kąpiel w wannie codziennym krótkim prysznicem z użyciem letniej wody.

Kluczową kwestią powrotu do zdrowia po operacji jest zadbanie o odpowiedni sposób odżywiania. Najnowsze zalecenia wskazują, iż powrót do normalnego spożywania posiłków  powinien nastąpić jak najszybciej – w przypadku wielu pacjentów możliwe jest to już nawet w pierwszej dobie po zabiegu.

Żywienie po operacji

Celem żywienia po operacji jest jak najszybsze rozpoczęcie przyjmowania przez chorego posiłków drogą doustną. Jeżeli jego stan jest stabilny i nie ma przeciwskazań, pierwszy posiłek może zostać spożyty już w ciągu 24 godzin po zabiegu chirurgicznym.

Początkowo jadłospis chorego powinien być łatwostrawny, aby nie obciążać nadmiernie przewodu pokarmowego i nie dopuścić np. do długotrwałego zalegania pokarmu w żołądku.

Potrawy powinny być gotowane w wodzie, na parze, duszone lub pieczone w folii.

Należy pić 2-3 litry napojów dziennie (woda mineralna, słaba herbata), co zapewnia prawidłową pracę nerek oraz chroni przed obrzękami.

Posiłki należy spożywać w regularnych odstępach czasu, 5-6 razy dziennie, o małych objętościach.

Większa zawartość w posiłkach pełnowartościowego białka wspiera proces gojenia ran, a także zapobiega wykorzystywaniu zapasów białka np. z mięśni.

Każdego dnia chory powinien spożywać warzywa i owoce (w odpowiedniej dla niego formie np. przecierów, musów, soków), które są źródłem witamin i składników mineralnych niezbędnych w procesie regeneracji organizmu.

Błonnik obecny w produktach zbożowych, warzywach czy owocach reguluje pracę jelit – zapobiega zaparciom oraz biegunkom, chroni także przed chorobami układu krążenia (miażdżyca, zawał serca, nadciśnienie).

Wsparcie żywieniowe dla pacjentów po operacji

Jeżeli chory odmawia spożywania posiłków, nie jest w stanie z różnych przyczyn zjadać takiej ich ilości, która pozwoli na pokrycie zwiększonego zapotrzebowania organizmu, dojść może w krótkim czasie do jego osłabienia.. W efekcie nie ma on sił, aby uczestniczyć w procesie rehabilitacji, którego celem jest przywrócenie  sprawności po operacji. W takiej sytuacji należy zadbać o odpowiednie odżywianie podopiecznego i skonsultować z lekarzem możliwość wprowadzenia do jego menu produktów żywienia medycznego. To specjalistyczne preparaty, które w małej objętości dostarczają porcję energii oraz składników odżywczych. Preparaty odżywcze są do nabycia w aptekach stacjonarnych oraz internetowych, a także na naszej stornie. Należy spożywać je regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarza – 2 opakowania produktu przez min. 14 dni, lub dłużej – aż do momentu odzyskania sił.

U pacjentów, u których występują trudno gojące się rany (po rozległej operacji lub odleżyny powstałe na skutek długotrwałego unieruchomienia) pomocne może okazać się zastosowanie preparatu Cubitan. Ponieważ dostarcza on zarówno energii i białka, jak i argininy oraz specyficznych mikroskładników odżywczych wspiera proces gojenia ran.

 

Bibliografia:

  1. Głuszek S. Podstawy. PZWL Warszawa 2019.

  2. Grzymisławski M., Dietetyka kliniczna, Warszawa 2019.

  3. Kłęk S. et al. Standardy żywienia dojelitowego i pozajelitowego, Kraków 2019.

  4. Weimann A. et al., ESPEN guideline: Clinical nutrition in surgery; Clinical Nutrition 36 (2017), s. 623-650.