x
Przycisk zamów produkty nutricia
Butelka Nutridrink ProteinZAMÓWNUTRIDRINKPROTEIN
POZOSTAŁE ARTYKUŁY
Jak jeść, by lepiej walczyć z chorobą?
Najcenniejsza w walce z chorobą jest informacja
Czy warto sięgać po żywienie medyczne na każdym etapie leczenia?
Kiedy i jak stosować żywienie medyczne w onkologii?
Zaakceptuj to, że zachorowałeś na raka
Diagnoza: rak – co dalej?
Opieka nad chorym na raka – jak sobie radzić?
Niedożywienie w chorobie nowotworowej – z czego wynika i jak mu zapobiegać?
Głodówka – czy ma sens w walce z rakiem?
Pacjent onkologiczny w obliczu pandemii koronawirusa
Jak przygotować się do pierwszej wizyty u onkologa?
Masa ciała a stan odżywienia
Czy białko żywi raka, czy cukier żywi raka? Jak jest naprawdę? Mity, cz. I
Zaburzenia smaku u pacjentów onkologicznych – z czego wynikają?‎
Czym jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego?‎
Historie pacjentów
Wpływ nowotworu na stan odżywienia organizmu chorego
Rola białka w chorobie nowotworowej
Konsekwencje utraty masy ciała w chorobie onkologicznej
Żywienie medyczne w chorobie nowotworowej
Kiedy włączyć żywienie medyczne?‎
Preparaty odżywcze opracowane wspólnie z pacjentami onkologicznymi
Ryzyko niedożywienia u dzieci w chorobie nowotworowej
Zaburzenia połykania u chorych na nowotwory

Czy warto sięgać po żywienie medyczne na każdym etapie leczenia?

W trakcie leczenia nowotworu chory stawia czoła wielu przeciwnościom. Są to m.in. trudności w przyjmowaniu posiłków i związana z nimi utrata masy ciała. Z pomocą przychodzi żywienie medyczne, czyli specjalistyczne preparaty odżywcze, dostarczające do organizmu chorego niezbędne składniki w łatwej do przyjęcia formie. Żywienie medyczne wspiera chorego na nowotwór  w trakcie leczenia, ale ma zastosowanie także przed rozpoczęciem terapii oraz podczas rekonwalescencji. Z poniższego artykułu dowiesz się, dlaczego warto stosować je na każdym etapie leczenia. 

Dieta dla pacjenta onkologicznego przed leczeniem

Po rozpoznaniu choroby nowotworowej lekarz prowadzący ustala z pacjentem plan terapii onkologicznej i terminy kolejnych wizyt. Czas pomiędzy nimi warto wykorzystać na przygotowanie się do leczenia: poszerzenie wiedzy o chorobie i przebiegu kuracji oraz wzmocnienie psychologiczne. Dobrze również zadbać o organizm, a w szczególności o prawidłowe odżywienie. Terapie onkologiczne przeważnie są intensywne i obciążające, nierzadko w ich trakcie występują skutki uboczne. Chemioterapia może wywoływać wymioty i biegunki, a radioterapia – uszkadzać sąsiadujące z nowotworem tkanki. Po zakończeniu leczenia organizm musi się zregenerować, dlatego warto przygotować się wcześniej i zrobić „zapasy” dostarczając energii oraz budulca w postaci białka, oraz pozostałych składników odżywczych. U odpowiednio odżywionych pacjentów obserwuje się szybsze gojenie ran oraz mniejszą ilość powikłań, skróceniu ulega także pobyt w szpitalu.

Często (nie jest to jednak wyznacznik) jednym z pierwszych objawów choroby nowotworowej jest chudnięcie. Utrata masy ciała, zwłaszcza gwałtowna (duży ubytek kilogramów w krótkim czasie), jest sygnałem alarmującym. Może świadczyć o niedożywieniu lub jego rozwoju, co z kolei może mieć przełożenie na efekty leczenia, a nawet powodzenie terapii.

Ryzyko wystąpienia powikłań zwiększa się o 20% u pacjentów onkologicznych, u których przed rozpoczęciem leczenia zaobserwowano 10% ubytek masy ciała. W przypadku chorych odpowiednio odżywionych to ryzyko wynosi 5%.

U wszystkich pacjentów onkologicznych zagrożonych rozwojem niedożywienia lub niedożywionych konieczne jest podjęcie interwencji żywieniowej. Jednym ze sposobów jest modyfikacja posiłków: zwiększenie ich kaloryczności i wzbogacenie o białko, uzupełnienie diety o specjalistyczne preparaty odżywcze, a czasem – gdy wcześniejsze działania nie przynoszą oczekiwanych rezultatów – są niewystarczające lub niemożliwe do zastosowania, wdrożenie wyłącznego żywienia medycznego.

Każdy pacjent onkologiczny powinien dbać o dietę, nie tylko ten, który chudnie. Obecność nowotworu zwiększa zapotrzebowanie organizmu na białko i energię, dlatego dieta każdego chorego powinna być dostosowana do aktualnych potrzeb jego organizmu.

Dieta przy nowotworze – szanse i zagrożenia dla pacjenta onkologicznego 

Przez potrzeby żywieniowe pacjentów onkologicznych należy rozumieć również konieczność modyfikacji ich diety z powodu występujących dolegliwości, które mogą utrudniać spożywanie tradycyjnych posiłków.

W trakcie choroby nowotworowej chorzy poddawani są intensywnemu leczeniu, które może nieść ze sobą szereg działań niepożądanych, np. wymiotów, biegunek, nudności, zaburzeń smaku i zapachu, braku apetytu, podrażnienia przewodu pokarmowego. Niektórzy pacjenci miewają trudności z przyjmowaniem posiłków ze względu na lokalizację nowotworu, np. gdy guz zlokalizowany jest w przełyku, chory może mieć problem z przełykaniem kęsów (dysfagia). Zdarza się także, że za zmniejszone spożycie posiłków odpowiada pogorszenie stanu psychicznego pacjenta: słabe morale, brak apetytu, a czasem nawet jadłowstręt.

Długotrwały niedobór składników odżywczych prowadzi do rozwoju niedożywienia, a stan ten ma niekorzystny wpływ na przebieg leczenia onkologicznego. Mimo to zdarza się dość często: u 30-85% chorych na nowotwory występują objawy niedożywienia bądź wyniszczenia (najczęściej dotyczą nowotworów w stadium uogólnienia, czyli wtedy, gdy przerzuty mogą powstawać w odległych narządach).

Możliwe konsekwencje niedożywienia:

  • zwiększona ilość powikłań,
  • konieczność skrócenia czasu leczenia lub odroczenia go w czasie, zmniejszenia dawek leków chemioterapeutycznych, albo całkowite zaprzestanie leczenia,
  • mniej korzystne rokowania,
  • dłuższy pobyt w szpitalu i wyższe koszty leczenia.

Troska o właściwy sposób odżywiania jest ważna również w czasie trwania terapii onkologicznej, ponieważ pomaga zapobiegać wystąpieniu wyżej wymienionych konsekwencji.

Prawidłowy stanu odżywienia pacjenta pozwala na wykorzystanie w pełni możliwości terapeutycznych  – przejście całej zaplanowanej terapii onkologicznej w optymalnym czasie, co przekłada się na lepsze rokowania i możliwy szybszy powrót do zdrowia.

Kiedy warto wprowadzić żywienie medyczne? 

Żywienie medyczne jest metodą wspomagania leczenia onkologicznego. Gdy istnieją ku temu przesłanki, powinno zostać wprowadzone najszybciej jak to możliwe. Przychodzi z pomocą, gdy:

  • pacjent jest niedożywiony lub jest w stanie kacheksji (wyniszczenia nowotworowego),
  • chory nie jest w stanie spożywać takiej ilości pokarmu, która pokryłaby jego aktualne zapotrzebowanie na białko i energię,
  • pacjent ma trudności w połykaniu (dysfagię),
  • choremu dokuczają zaburzenia smaku i zapachu,
  • u pacjenta występuje brak apetytu lub jadłowstręt,
  • chory utracił 5-10% masy ciała (nieplanowanie) w ciągu 6 miesięcy i istnieje prawdopodobieństwo niedożywienia,
  • spożywana przez chorego dieta jest niepełnowartościowa i wymaga uzupełnienia w składniki odżywcze,
  • pacjent nie może przyjmować pokarmów doustnie lub drogą przewodu pokarmowego i potrzebne jest wdrożenie żywienia dojelitowego, lub pozajelitowego.

Należy pamiętać, że zapotrzebowanie na składniki odżywcze oraz stan odżywienia chorego i jego potrzeby żywieniowe zmieniają się na poszczególnych etapach terapii. W związku z tym, konieczność zastosowania u danego pacjenta żywienia medycznego może wystąpić w każdej chwili, nawet jeżeli nie było takiej potrzeby na początku leczenia. Dlatego ważne jest obserwowanie chorego – tego, jak się odżywia i ile zjada oraz regularne ocenianie jego stanu odżywienia.

Korzyści płynące z żywienia medycznego

Stosowanie specjalistycznych preparatów odżywczych może przynieść korzyści na każdym etapie terapii onkologicznej: przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie chemioterapii i radioterapii, po zabiegach operacyjnych, a także podczas rekonwalescencji. Żywienie medyczne powinno być integralną częścią leczenia onkologicznego, dla uzyskania jak najlepszych efektów.

Możliwe korzyści wynikające z odpowiedniego odżywienia organizmu chorego dzięki zastosowaniu żywienia medycznego

Przed leczeniem W trakcie leczenia Podczas rekonwalescencji
zapobieganie rozwojowi niedożywienia łatwiejsze gojenie ran efektywniejsza rehabilitacja
wzmocnienie odporności szybsza regeneracja tkanek krótsza hospitalizacja
zapobieganie utracie masy ciała mniejsze ryzyko wystąpienia powikłań niższe koszty leczenia
uzupełnienie niedoborów składników odżywczych lepsza tolerancja działań niepożądanych  

Bibliografia:

  1. Grzymisławski M., Dietetyka kliniczna, Warszawa 2019.
  2. Kapała A., Dieta w chorobie nowotworowej, Warszawa 2018.
  3. Kłęk S., Jankowski M., Kruszewski W. J. et al. Clinical nutrition in oncology: Polish recommendations. Oncol Clin Pract 2015, 11, s. 172–188.
  4. Kłęk S et al. Standardy żywienia dojelitowego i pozajelitowego. Kraków 2019.

 

Tarcza ochronna, bezpieczeństwo
Ustawienia prywatności
Tutaj możesz w dowolnej chwili deklarować i modyfikować ustawienia plików cookie.
Bezwzględnie konieczne pliki cookie

Są niezbędne w celu zapewnienia funkcjonowania witryny internetowej i nie można ich wyłączyć. Zazwyczaj są stosowane w odpowiedzi na podjęte przez użytkownika działania związane z żądaniem usług (ustawienie preferencji w zakresie prywatności użytkownika, logowanie, wypełnianie formularzy itp.). Można ustawić przeglądarkę, aby blokowała takie pliki cookie lub wyświetlała odpowiednie powiadomienia, jednak niektóre części witryny nie będą wówczas działały.

Analityczne pliki cookie

Umożliwiają nam liczenie odwiedzin i źródeł ruchu oraz pomiar i poprawę wydajności naszej witryny. Pokazują nam, które strony są najmniej i najbardziej popularne i w jaki sposób odwiedzający poruszają się po witrynie. Jeśli użytkownik nie zgodzi się na ich zastosowanie, nie będziemy wiedzieli, kiedy odwiedził naszą witrynę i nie będziemy w stanie monitorować jej wydajności.

Personalizujące pliki cookie

Służą do zwiększenia funkcjonalności witryny internetowej i personalizacji jej treści. Mogą być stosowane przez nas lub przez osoby trzecie, których usługi zostały dodane do naszych stron. Jeśli użytkownik nie zezwoli na ich zastosowanie, niektóre lub wszystkie z tych usług mogą nie działać poprawnie.

Pliki cookie do targetowania

Mogą zostać użyte przez naszych partnerów reklamowych poprzez naszą witrynę w celu stworzenia profilu zainteresowań użytkownika i wyświetlania mu odpowiednich reklam na innych witrynach. Nie przechowują bezpośrednio danych osobowych, lecz pozwalają na jednoznaczną identyfikację przeglądarki i urządzenia internetowego użytkownika. W razie braku zgody na ich zastosowanie reklamy prezentowane użytkownikowi będą w mniejszym stopniu dostosowane do jego zainteresowań.

Czy jesteś lekarzem lub pracownikiem służby zdrowia?

Tak